Hoe je de ROI berekent
Een programma kost € 40.000 en levert naar schatting € 60.000 aan financiële opbrengsten op. De netto-opbrengst is € 20.000. De ROI bedraagt daarmee 50%. De totale opbrengst is € 1,50 per geïnvesteerde euro. Tel bij de kosten alles mee: ontwikkeling, licenties, trainers en de uren van deelnemers.
Het lastige deel is de opbrengst. Die moet in geld worden uitgedrukt, bijvoorbeeld via minder fouten, een kortere inwerktijd, minder verloop of hogere productiviteit. Het Kirkpatrick-model en de ROI-methodiek van Jack Phillips zijn verwante benaderingen; Phillips voegt een financiële analyse toe waarin de opbrengsten worden afgezet tegen de kosten.
Het effect van de training isoleren
Een stijging in resultaten na een training komt zelden alleen door die training. Een nieuwe leidinggevende, een ander proces of een aantrekkende markt spelen ook mee. Een geloofwaardige ROI-berekening maakt daarom expliciet welk deel van de verbetering aan het leren wordt toegeschreven.
Gangbare methoden zijn een controlegroep die de training later volgt, een vergelijking met de trend van vóór de training, en inschattingen door deelnemers en leidinggevenden die worden gecorrigeerd voor hoe zeker ze van hun schatting zijn. Learning analytics levert gegevens over deelname en voortgang; de koppeling met bedrijfsresultaten moet je zelf leggen.
Ook de waarde in geld is een schatting. Brengt een training het aantal fouten terug, dan bepaal je wat die fouten kostten en welk deel van de daling aan de training toe te schrijven is. Beide stappen rusten op aannames: leg ze vast en reken waar mogelijk voorzichtig, want een bedrag in euro's oogt preciezer dan de aannames eronder.
Wanneer een andere maat beter past
Bij verplichte scholing is een financiële ROI niet altijd de meest geschikte maatstaf. Een veiligheidsinstructie of compliance-training volg je omdat de wet of een klant het eist, en risicobeperking is dan een resultaat op zich, ook als je er geen betrouwbaar bedrag aan kunt koppelen. Kijk bijvoorbeeld naar naleving, kennisbehoud, het aantal incidenten en de mate waarin medewerkers veilig volgens de afgesproken procedures werken.
Ook bij leiderschapsontwikkeling en cultuurprogramma's wordt een ROI-cijfer snel schijnprecisie. De effecten lopen via veel schakels en over jaren, en elk getal hangt aan aannames die de uitkomst bepalen. Bereken de ROI daarom voor een paar grote, duidelijk afgebakende programma's en gebruik voor de rest eenvoudiger indicatoren.